(၄)

သူတစ္ပါး ရပ္႐ြာေတြမွာေတာ႔ လုပ္ငန္းေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အ႐ွည္ တည္တံ႔ဖို႔ အေျပာင္္းအလဲဆိုတာ

လုပ္ရေကာင္းမွန္း သိၾကလို႔ ေဟာတစ္မ်ိဳး ေဟာတစ္မ်ိဳးပါပဲ။ စီမံခန္႔ခြဲေရး ဘာသာရပ္ဟာ နယ္ပယ္တိုင္းမွာ ေ႐ွ႔က

ေရာက္လာတယ္။ အာ႐ွက 'က်ား' ႏိုင္ငံေတြမွာ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ကြ်မ္းက်င္သူ ပညာ႐ွင္ေတြအတြက္ ေ႐ႊလမ္း ေငြလမ္း

ပြင္႔ပါတယ္။

အဲဒီ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာ ပညာ႐ွင္ေတြရဲ႔ ေလ႔လာခ်က္အရဆိုရင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အပါအ၀င္

အဖြဲ႕အစည္းတိုင္းဟာ သေႏၶတည္ျခင္း၊ ႀကီးထြားျခင္း၊ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ ႀကိဳးနီစနစ္ ၀င္လာျခင္း၊ အထြတ္အထိပ္ကို

ေရာက္ျခင္း၊ လႈိက္ပ်က္စီးလာျခင္း၊ ၿပိဳကြဲပ်က္စီးျခင္း ဆိုတဲ႔ 'ဘ၀စက္၀န္း' (Life Circle) ေျပာင္းလဲျခင္း

အဆင္႔ဆင္႔ကို ေတြ႕ရပါသတဲ႔။ တကယ္လို႔ ေျပာင္းလဲရမယ္ ဆိုတဲ႔ အသိသာ ေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ မ႐ွိခဲ႔ရင္ အဲဒီအတိုင္း သြား၊ အဲဒီအတိုင္း

ၿပိဳကြဲပ်က္စီးသြားတာကို ေတြ႕ရပါသတဲ႔။

ဒါေၾကာင္႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အပါအ၀င္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရး အစ႐ွိတဲ႔ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးကုိ ဦးေဆာင္ေနၾကသူေတြဟာ

ျပင္ပ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား ေျပာင္းလဲမႈကို မ်က္ျခည္ အျပတ္မခံရသလို ကိုယ္႔အတြင္း အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား ေျပာင္းလဲမႈကိုလည္း

မ်က္ျခည္အျပတ္မခံဖို႔ အထူး လိုအပ္ပါတယ္။ ဦးေဆာင္သူ အမ်ားစုဟာ ဒီသေဘာကို သေဘာတူ လက္ခံၾကေပမယ္႔ လက္ေတြ႕မွာေတာ႔

ေျပာင္းလဲဖို႔ ေတာင္းဆိုေနတဲ႔ 'ပကတိျဖစ္ရပ္အသစ္' (New Reality) ကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ သိပ္၀န္ေလး ၾကပါသတဲ႔။ ဒါ အေျပာင္းအလဲကို

ေတာင္႔ခံမိလ်က္သားျဖစ္တဲ႔ ပထမ အေၾကာင္းအရင္းပါ။

ဒုတိယ အဲဒီ ပကတိျဖစ္ရပ္ကို အသိအမွတ္ျပဳဦး။ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ အေဟာင္းေတြနဲ႔ ဆက္လုပ္လို႔

အလုပ္ မျဖစ္ေတာ႔ဘူး ဆိုတာကို

လက္ခံဖို႔ ခက္ေနတတ္ပါတယ္။ အဓိက အေၾကာင္းကေတာ႔ ကိုယ္လုပ္တတ္တဲ႔ နည္းက

 အဲဒီ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ပံုစံအေဟာင္း ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုတာရယ္၊

စီမံခန္႔ခြဲမႈ ပံုစံအသစ္ဟာ ဘယ္လိုလဲဆိုတာ သိကို မသိတာရယ္ေၾကာင္႔ပါ။

အဲဒီလို အခါမ်ိဳးမွာ ကုမၸဏီ ဦးေဆာင္သူေတြဟာ ေျပာင္းလဲဖို႔ စိတ္ဓါတ္ေရးရာ မလံုမျခံဳျဖစ္ၿပီး ကိုယ္႔႐ွိရင္းစြဲ ဥခြံထဲ

ကိုယ္ျပန္၀င္သြားတတ္ၾကျခင္းပါပဲ။

 ဒီလိုနဲ႔ ေျပာင္းလဲေနတဲ႔ ကမၻာႀကီးနဲ႔ ေ၀းကြာၿပီး

အထီးက်န္ (Isolation) ျဖစ္လာပါတယ္။ အထီးက်န္မႈ

တာ႐ွည္လာတာနဲ႔ အမွ် အဲဒီလို အထီးက်န္ ျဖစ္မႈကိုလည္း မွန္ကန္တယ္လို႔

ေျပာဆိုလာတတ္ျပန္ပါတယ္ (Justification)။ အဲဒီအခါ

မိမိအုပ္စုမွတစ္ပါး အျခားအုပ္စုမ်ားအေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈ ကင္းလာၿပီး ကိုယ္႔ဓေလ႔ ထံုးစံကုိပဲ ကိုယ္တြယ္၊ ကိုယ္႔လုပ္နည္းလုပ္ဟန္အတိုင္းပဲ

ဆက္လုပ္၊ ျပင္ပကမၻာထဲ တိုး၀င္လို႔ မရနဲ႔ ေနာက္ဆံုး အက်ပ္အတည္းကာလ (Crisis) ကို ေရာက္ပါတယ္။

 အဲဒီအခါမွ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ

မေျပာင္းမျဖစ္ ေျပာင္းရတဲ႔ကိန္း ဆိုက္တတ္ပါတယ္။

ဒီအခါမွ ကိုယ္႔အဖြဲ႕၊ ကိုယ္႔ကုမၸဏီကို အလံုးစံု ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ၾကရတာပါ။ ဒါကို

Reengineeringလို႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဘာသာရပ္မွာ သံုးႏႈန္းပါတယ္။

ဒါေၾကာင္႔ အေျပာင္းအလဲတစ္ခု ျဖစ္ခ်င္တဲ႔ ကုမၸဏီ၊ ဒါမွမဟုတ္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုဟာ ျဖစ္စဥ္

သံုးရပ္ကို ျဖတ္သန္းၾကရတယ္လို႔

ဆိုပါတယ္။

၁။ အဖြဲ႕အစည္းဟာ ပကတိ ျဖစ္ရပ္အသစ္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳ ႏိုးထလာရပါမယ္။ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္နဲ႔ေတာ႔

အလုပ္မျဖစ္ႏိုင္ေတာ႔ဘူး ဆိုတာကို အသိအမွတ္ ျပဳရပါတယ္။   

၂။  ဒုတိယအဆင္႔အေနနဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းဟာ အျမင္သစ္တစ္ရပ္ကို ဖြဲ႕စည္း ဆုပ္ကိုင္ရပါတယ္။ အဲဒီ အျမင္သစ္တစ္ရပ္ကို

ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေအာင္ လိုအပ္တာေတြကို စုစည္းရပါတယ္။   

၃။ တတိယအဆင္႔အေနနဲ႔ သေဘာထားအသစ္၊ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္အသစ္နဲ႔ ေပၚလစီအသစ္ေတြကို သူ႔ေနရာနဲ႔သူ

အံ၀င္ေနသားတက် ျဖစ္ေအာင္ က်စ္က်စ္လစ္လစ္ ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရတာပါပဲ။   

Harvard Business School  က ပါေမာကၡ ေမာ႔စ္ကန္တာက 'အေျပာင္းအလဲႏွင္႔ ရင္ဆိုင္ျခင္း' ဆိုတဲ႔

ေဆာင္းပါးမွာ ေျပာင္းလဲမႈျပဳသူ

စီးပြားေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္း ေခါင္းေဆာင္ေတြ လိုက္နာၾကတဲ႔

အေျပာင္းအလဲဆိုင္ရာ 'ပညတ္ေတာ္ ဆယ္ပါး' ကို ဖြင္႔ဆိုထားေလရဲ႔။

၁။  မိမိအဖြဲ႕အစည္းမွာ ေျပာင္းလဲမႈ လိုအပ္ေနၿပီလား ဆိုတာ ေထာင္႔ေစ႔ေအာင္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၾကည္႔ပါ။   

(အဓိပၸာယ္ကေတာ႔ အျဖစ္မွန္ကို ရဲရဲ ၾကည္႔ခိုင္းတာပဲ။ လူဆိုတာ အစြဲ ႐ွိတတ္တယ္ မဟုတ္လား။

 အစြဲခံေနတဲ႔အခါ အမွန္အတိုင္း

မျမင္ႏိုင္ေတာ႔ဘူး။ ဒီေတာ႔ ေ႐ွ႔ဆက္ၿပီး လုပ္ရမယ္႔ အလုပ္ေတြဟာ အမွားေတြ ျဖစ္သြားမယ္။)   

၂။  ကိုယ္႔ရဲ႔ သေဘာအျမင္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ႐ွင္းျပၿပီး သေဘာေပါက္ေအာင္ လုပ္ပါ။

 ဘယ္ကို သြားၾကမယ္လို႔ သိထားပါေစ။   

(အဖြဲ႕အစည္းထဲမွာ လူတိုင္း လူတိုင္း စိတ္ပါလက္ပါ ပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ဆိုတာ သိပ္ခက္တဲ႔ အလုပ္ပါ။ သူတို႔ဆီမွာ ဒါကို

အတတ္ပညာတစ္ခုလို႔ သေဘာထားတယ္။)   

၃။  အတိတ္နဲ႔ အဆက္ျဖတ္ပါ။ 

 (သိပ္ခက္တယ္။ အတိတ္ရဲ႔ လႊမ္းမိုးမႈေအာက္က လြတ္ေျမာက္ဖို႔ဆိုတာ ေတာ္႐ံုတန္႐ံု

စိတ္ဓာတ္အင္အားမ်ိဳးနဲ႔ မလြယ္ပါဘူး။

အတိတ္အျဖစ္အပ်က္ကိုပဲ စြဲလမ္းေနမိတာေၾကာင္႔ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး

နယ္ပယ္ေတြမွာ ေ႐ွ႔ဆက္လုပ္ဖို႔ အခက္ေတြ႕ရတာ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္

အမွားခ်မိတာေတြ အမ်ားႀကီး ႐ွိတတ္ပါသတဲ႔။)

၄။  ခ်က္ခ်င္း ထလုပ္တဲ႔ အက်င္႔ ပ်ံ႔ႏွ႔ံေအာင္ ဖန္တီးပါ။   

(ေနာက္က်ရင္ ခံေပေရာ႔ပဲ။ ျမန္ျမန္လုပ္ႏိုင္မွ။ လက္ဦးမွ။)   

၅။  ခိုင္မာထက္ျမက္တဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈ က႑ကို ထိန္းပါ။   

၆။  ႏိုင္ငံေရး ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေတြကို လ်ာထားပါ။   

၇။  လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရမယ္႔ စီမံကိန္းကို ဆြဲပါ။   

၈။ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရာမွာ အေထာက္အပံ႔ျပဳမယ္႔ ကိစၥ၀ိစၥ ေဆာင္႐ြက္ဖြယ္ရာေတြကို ပ်ိဳးထားပါ။   

၉။  ရင္းႏွီးစြာ ဆက္ဆံ၊ အျပန္အလွန္ ႐ိုးသားသူေတြ ပါ၀င္ ေဆာင္႐ြက္ေအာင္ လုပ္ပါ။   

၁၀။  အေျပာင္းအလဲ စိတ္အခံကို ပြားမ်ားပါ။   

စိတ္ကူးသစ္ေတြ သားဖ်က္ခံရတဲ႔ အေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာျပထားပါေသးတယ္။ စိတ္ကူးအသစ္ အျမင္အသစ္ေတြ အတြက္

အဟန္႔အတား အခုအခံေတြဟာ ေဟာဒီ အခ်က္ေတြေၾကာင္႔ ျဖစ္ႏိုင္သတဲ႔။

၁။  အေၾကာက္တရား

(က) ကုန္က်စရိတ္ မ်ားျပားမွာကို ေၾကာက္လို႔။   

(ခ) စြန္႔စားရမွာ ေၾကာက္လို႔။   

(ဂ)   လက္႐ွိ အေျခအေနကို ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ ေၾကာက္႐ြံ႕ ၀န္ေလးေနလို႔။   

၂။  မေလာက္ငမႈ   

(က) အခ်ိန္ လံုး၀ မရေတာ႔လို႔။   

(ခ) စိတ္ကူးသစ္အေပၚ လံုေလာက္တဲ႔ စိတ္၀င္စားမႈ မ႐ွိလို႔။   

၃။  လိုအပ္မႈ   

(က) အမ်ားရဲ႕ ယံုၾကည္မႈ မရလို႔။   

(ခ) အမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ မရလို႔။   

စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ႔ အခ်က္ေတြပါပဲ။